Εφτά μικροί θάνατοι, εφτά μικροί άθλοι
Χρήστος Αναστασόπουλος
Εκδόσεις «Πικραμένος», 2015
200σ.· 14x23,5εκ.
ISBN 978-960-6628-68-9
Βιβλιοδεσία/Εξώφυλλο: Μαλακό
€ 14,00  Αγορά  





Ο Τηλέμαχος γιορτάζει τα γενέθλιά του… επίσκεψη σ’ ένα τροχόσπιτο… έκρηξη φιάλης γκαζιού… τραυματίες… ο αχνός παλμός της καρδιάς του… όλα σαν κινηματογραφική ταινία… λευκή οθόνη… και πάνω της... όλη η ζωή του… χωρίς ενοχές… μα με κρυστάλλινο βλέμμα… και ισχυρή μνήμη… αναπολεί… ανατρέχει στα περασμένα… θυμάται… απώλειες… ματαιώσεις… συνειδητοποιεί… πως αυτό που ένωνε τους… εφτά μικρούς θανάτους του… ήταν… είναι… η… αγάπη… αυτή… τον... οδηγεί... στα νέα καλωσορίσματα... στους εφτά άθλους του... φως… μουσική… και η καρδιά… χτυπά πιο δυνατά... ένας σκύλος… ο Άργος… τον… τους... βοηθά… να ζήσουν… να επιζήσουν… εφτά χρόνια αργότερα… η ζωή του… ξεκινά… με έναν μικρό… θάνατο… και συνεχίζει με έναν… μικρό άθλο… μέσα από τα μάτια… του… Οδυσσέα… και του Ίωνα… τις συμμαχίες… της Διώνης… της Ιφιγένειας… του Έκτορα… τις μνήμες της Καλυψώς… της Δανιηλίδας… της Ευρυδίκης… της Αφροδίτης… της Φοίβης… της Γαίας.

Από μικρό παιδί έκανε μιαν ευχή, πάντα την ίδια. Τις άλλες δύο δεν τις είχε σπαταλήσει. Η επίκλησή της ήταν γι’ αυτόν όμοια με προσευχή· μια προσευχή που την επαναλάμβανε τα βράδια κάτω από τον έναστρο ουρανό, απολαμβάνοντας την αστρική σκόνη της αγάπης όλων των συμμάχων του, αυτών που ήταν κοντά του, αλλά και αυτών που τον προστάτευαν από μακριά. Πατρίδα του πλέον ήταν οι μνήμες του και τόπος του η γενιά των απογόνων του.


To εξώφυλλο είναι έργο της Ειρήνης Μπράττη



Εφτά μικροί θάνατοι, εφτά μικροί άθλοι: ένα εξαιρετικά ευρηματικό μυθιστόρημα, καθηλωτικό. Το διάβασα δίχως ανασασμό, δίχως σταματημό.

Χρήστος Αναστασόπουλος: άγνωστός μου έως χθες, άγνωστος ίσως και στο ευρύ κοινό, μα τόσο «οικείος» μου σήμερα, κατάφερε με την πένα του να γρατσουνίσει χορδές που όλοι μας, πιστεύω, πως έχουμε ακούρδιστες και περιμένουν μια ήπια, γλυκιά, βαθιά εσωτερική μελωδική ταλάντωση για να συγχρονιστούν.

Τι είναι οι «Εφτά μικροί θάνατοι, εφτά μικροί άθλοι»;

Οι «Εφτά μικροί θάνατοι, εφτά μικροί άθλοι»:

  • Είναι μια ταινία, όπου καρέ καρέ ξετυλίγεται το κουβάρι της ζωής του Χρήστου Αναστασόπουλου, μπερδεμένο, κομπιασμένο, αλλά τόσο καθαρό και ξάστερο, αφού ο χρόνος, που πάλευε να το ξάσει, ηττάται και παραχωρεί τη θέση του στην παντοδυναμία της α-χρονίας
  • Είναι ο χώρος εκείνος ο ά-χωρος που το μόνο που υπάρχει είναι η ενόραση, μια θάλασσα γεμάτη ενόραση μέσα στην οποία πελαγοδρομεί και στραφταλίζει η κατακερματισμένη ψυχή και η μετέωρη συνείδηση του Χρήστου Αναστασόπουλου
  • Είναι το διάσελο, το ξέφωτο εκείνο το καταφώτιστο, που οι φωτοσκιάσεις του κόσμου γίνονται τόσο, μα τόσο λαγαρές, γιατί φωτίζονται από το άπλετο και καθάριο φως που αναβλύζει από τα ζώπυρα της ψυχής σου
  • Είναι το ταξίδι, ένα ταξίδι επώδυνο μα και ηδονικό προς την αυτοπραγμάτωση, όπου τα κέρδη και οι ζημίες μετριούνται μόνο με τα σταθμά της βίωσης, της απόλυτης βίωσης, της ηδονικής βίωσης των πραγμάτων, των ανθρώπων, της ζωής…Και αυτή η βίωση είναι που αξιοδοτεί τη ζωή μας και της προσδίδει την πραγματική της διάρκεια
  • Είναι η πορεία, μια τρελή πορεία ενός τρένου, που κινείται ανάποδα και ανάκατα στον χρόνο και τον χώρο, με ενδιάμεσους σταθμούς όλες τις οριακές καταστάσεις που βιώνεις στη ζωή σου, όλους τους έρωτες, όλες τις αγάπες, όλους τους πόθους, που ακροβατούν ανάμεσα στην εκπλήρωση και τη ματαίωση
  • Είναι εκεί που τα σύνορα των πραγμάτων σαλεύουν και καταπέφτουν και σου αποκαλύπτεται ανόθευτη, κρυστάλλινη και διαυγής η αλήθεια, που για καιρό σφάλιζες μέσα σου και δεν αποτολμούσες να την αντικρίσεις και να την ξεστομίσεις
  • Είναι το πεδίο που η βαρύτητα χάνεται, η φυσική τάξη των πραγμάτων ακυρώνεται και πετάς, ταξιδεύεις σε κόσμους πρωτοφανέρωτους, ταξιδεύεις στα ανώγεια του σύμπαντος, ταξιδεύεις στα κατώγεια της ψυχής σου, χαζεύοντας την ανερμάτιστη ύλη σου
  • Είναι το μετεώρισμα μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας. Εκεί όπου απολαμβάνεις τον ίλιγγο του αποπροσανατολισμού, της σύγχυσης, της παράκρουσης. Και παραδίνεσαι στην παραζάλη
  • Είναι «η χώρα των πραγμάτων δίχως τέλος», που μόνο η αρχή υπάρχει. Και ο σπόρος της. Μια αμυγδαλιά, μια ροδακινιά... Τίποτα δεν τελειώνει, διότι φυλακίζεται μέσα σου και το σέρνεις για πάντα μαζί σου. Τα πάντα μένουν ατελή, όπως άλλωστε και η ζωή μας. Έτσι ώστε αυτό που τελικά να απομένει να είναι η αυτοτροφοδοτούμενη ες αεί αισιοδοξία
  • Είναι η κονίστρα, η εσωτερική μας κονίστρα, όπου δοκιμάζεσαι με τους μεγαλύτερους και χειρότερους εχθρούς σου, με τους μεγαλύτερους εφιάλτες σου. Και τους νικάς, καθώς τους ανασύρεις από τα χωστά της ψυχής σου, τους ομολογείς και τους αγκαλιάζεις στοργικά
  • Είναι η μαγεία τούτου του κόσμου, τούτης της ζωής, που ξεκινά από μέσα μας και μετά κατακλύζει τα πάντα γύρω μας
  • Είναι το πεδίο που ενεργοποιούνται όλες οι αισθήσεις, που σπάνε οι αισθήσεις για να σε γεμίσουν με τους χυμούς τους. Για να νιώσεις, να αισθανθείς και να βυζάξεις τα πάντα ως το μεδούλι τους. Να πονέσεις και να χαρείς, να αγαπήσεις και να απογοητευτείς. Τελικά να ζήσεις
  • Είναι ο αρμός των συναισθημάτων πάνω στον οποίο αρμολογείται η ίδια μας η ύπαρξη. Είναι ο πόνος που έρχεται και μετά σβήνει γιατί νιώθει το χρέος να παραχωρήσει τη θέση του στη χαρά. Και αυτή με τη σειρά της του ανταποδίδει τη χάρητα
  • Είναι τα αμέτρητα πνιχτά «γιατί» που βρίσκουν την απάντησή τους: «διότι, έτσι απλά»
  • Είναι η στιγμή που αντανακλώνται μπρος στα μάτια σου όλα τα ονείρατα που έπλαθες παιδί και τα είχες καταχωνιασμένα στο σεντούκια των ανευόδωτων πόθων
  • Είναι η στιγμή που αναλογίζεσαι τους «συμμάχους» σου στη ζωή. Όλους εκείνους που σε φώτισαν και σε γέμισαν με τη δύναμη να ονειρευτείς, να παλέψεις, να «πεθάνεις» και να «αναστηθείς». Και στο τέλος να βροντοφωνάξεις: «Σ΄ αυτό το μετερίζι δεν είμαι μόνος!»
  • Είναι η συμπασιακή χοάνη, όπου τα φυσικά τοιχώματα καταρρέουν και αναδύεται ως αστερόσκονη το αστρικό σου σώμα για να ενωθεί στο χώρο της μετα-συνείδησης με όλους όσους αγάπησες, με όλους όσοι σ΄ αγάπησαν…
  • Είναι η κολυμπήθρα που ξαναγεννιούνται τα Ονόματα και σαρκοδένονται ξανά με τα Πρόσωπα για να μεταφέρουν ατόφιο το πανάρχαιο φορτίο τους… Τηλέμαχος, Οδυσσέας, Πηνελόπη, Ίωνας, Ιφιγένεια…Ονόματα βαριά όσο και η ιστορία τούτου του τόπου, όσο και η ιστορία του ανθρώπου…Ονόματα που στο εσωτερικό τους φλοιό έχουν αποτυπωμένα πεντακάθαρα τα χνάρια της γενιά σου, τα ίχνη των προγόνων σου… Που για να τα ανακαλύψεις όμως πρέπει να τα φωτίσεις με το δικό σου φως, το φως της αυτοσυνείδησης… Και τότε θα σου αποκαλύψουν τον αληθινό δρόμο για την Ιθάκη, τον δρόμο του χρέους να μην την ξαστοχάς και να την κουβαλάς αγόγγυστα πάντα μαζί σου, πάντα μέσα σου…
  • Είναι το στόμα το γεμάτο λόγια που αποζητούν λύτρωση. Και λυτρώνονται καθώς ξεχειλίζουν έτσι, αυθόρμητα, δίχως κανένα φιλτράρισμα, δίχως κανέναν ενδοιασμό, δίχως καμιά δεύτερη σκέψη. Και τα λόγια γίνονται ποτάμι και παρασέρνουν κάθε σκέψη, κάθε πρόσκομμα, κάθε στίξη…για να φτάσουν στην κοίτη τους, στο γυμνό φανέρωμα της αλήθειας…
  • Είναι το σανίδι πάνω στο οποίο συναπαντιούνται όλες σχεδόν οι Τέχνες που με μαεστρία ο Χρήστος Αναστασόπουλος ανακατεύει και παίζει μαζί τους…
  • Είναι, τελικά, το ήσυχο ακρογιάλι που ατενίζεις απερίσπαστος τους «θανάτους» σου και τους «άθλους» σου. Γιατί κάθε σου «θάνατος» είναι «άθλος», αφού μέσα από αυτόν αθλείσαι, χαλυβδώνεσαι, αντρειεύεσαι… «πεθαίνοντας» πετυχαίνεις τον μεγαλύτερο “άθλο” σου, συνειδητοποιείς την «περίεργη ύλη» της ζωής, που σαν την ξεφλουδίζεις βρίσκεις πάντα την ίδια “σάρκα” , την αγάπη, την αιώνια αυτή μήτρα της “δονούμενης και αρχούμενης πάντα ζωής”... για να συνεχίσεις το ταξίδι σου… όχι μόνος σου αλλά με συντροφιά τους συμμάχους σου, και αυτούς που είναι κοντά σου και αυτούς που είναι μακριά σου…

Και για όλα αυτά αρκεί ένα συμβάν, ένα γεγονός, μια μπουκάλα γκαζιού, μια «έκρηξη». Για να μεταφερθείς αυτόματα εκεί που η ύλη χάνεται, που η ζωή αδελφώνεται με τον θάνατο. Και αυτό που μένει, αυτό που κυριαρχεί είναι η ενέργεια. Η ενέργεια που εκρήγνυται από μέσα σου, ενώνεται με τη συμπασιακή ενέργεια και αποτυπώνεται στην οθόνη της ψυχή σου. Μια ψυχή κατακερματισμένη, κομματιασμένη και γι΄ αυτό τόσο εκθαμβωτικά διαυγής.

Τι σημασία έχει αν το συμβάν αυτό είναι πραγματικό ή φανταστικό; Αν είναι όνειρο ή πραγματικότητα; Αν είναι τυχαίο ή μη; Αν είναι τραγικό ή όχι;

Είναι ένα συμβάν. Και αυτό αρκεί.

Αρκεί για να αισθανθείς την ψυχή σου να κατακαίγεται και τα αποκαΐδια της να στροβιλίζονται μέσα σου και να αποζητούν τη λύτρωσή τους. Και ο Χρήστος Αναστασόπουλος τα απολύτρωσε αποτυπώνοντάς τα σε τούτο χαρτί… Και μαζί τους λυτρώθηκε και ο ίδιος…

Χρήστο, καλοτάξιδο το πρώτο σου μυθιστόρημα και καλή δύναμη για τα επόμενα…

Βασίλης Πρασσάς, φιλόλογος
(Το κείμενο προέρχεται από την παρουσίαση του βιβλίου στη Ζάκυνθο, 20.3.2016)





Επτά μικροί θάνατοι, επτά μικροί άθλοι: ένα αισιόδοξο βιβλίο

Ο Τηλέμαχος Αρφάνης, γιος του Οδυσσέα και της Καλυψoύς, ψυχολόγος, δέχεται την πρόσκληση φίλων του να εργαστεί στην κοινότητα απεξάρτησης που σκοπεύουν να οργανώσουν σε ένα νησί. Στο τροχόσπιτο στο οποίο διαμένουν γίνεται έκρηξη και ο Τηλέμαχος κείται βαριά τραυματισμένος. Η ζωή του περνάει μπροστά στα μάτια του σαν κινηματογραφική ταινία. Ξαναθυμάται τις εμπειρίες εκείνες που σημάδεψαν την ύπαρξή του και έπλασαν το χαρακτήρα του. Θυμάται το ταξίδι για τη δική του Ιθάκη!

Κάνει μια βαθιά βουτιά στην ψυχή του με σκοπό, αν τα καταφέρει, να κατανοήσει τον ίδιο του τον εαυτό. Σε εκείνες τις στιγμές μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, όπου η ζωή του βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού, κάνει το μεγάλο απολογισμό! Απαλλαγμένος από συστολές, αναστολές, δεύτερες σκέψεις, προκαταλήψεις και από κάθε κοινωνική σύμβαση που κρατά τους ανθρώπους δέσμιους, απαριθμεί τις απώλειες και αναγνωρίζει τους άθλους τους οποίους επιτέλεσε μέσα από αυτές!

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί μια σπουδαία τεχνική του Ομήρου, στον οποίο άλλωστε, παραπέμπουν τόσο τα ονόματα των ηρώων του (Οδυσσέας, Τηλέμαχος, Καλυψώ) όσο και το προσωπικό, εσωτερικό ταξίδι του ήρωα προς την αυτογνωσία. In Media Res... Ξεκινά η διήγηση από το κρισιμότερο επεισόδιο στη ζωή του ήρωα και γυρίζει προς τα πίσω ξετυλίγοντας την ιστορία (η έκρηξη πρώτα και μετά η επιστροφή στο παρελθόν). Επίσης, χρησιμοποιεί και την αναδρομική διήγηση, μια άλλη ομηρική τεχνική κατά την οποία ορμώμενος από ένα γεγονός επιστρέφει στο παρελθόν και διηγείται κάτι από αυτό. Για παράδειγμα, όντας στη Βιέννη κάποιον Απρίλη, ξαναθυμάται την ιστορία του με την Ιφιγένεια. Ο ίδιος τα ονομάζει χρονικά άλματα! Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάτι που μου άρεσε πολύ. Τα ονόματα συνδέονται μεταξύ τους όχι με τον κλασικό, γραφικό τρόπο. Ο Οδυσσέας παντρεύεται την Καλυψώ! Παρόλα αυτά το αποτέλεσμα παραμένει ίδιο. Η Καλυψώ χάνει τον Οδυσσέα της.

Το γράψιμό του είναι λιτό, απέριττο, προσιτό. Χωρίς βαρύγδουπες εκφράσεις, μεστό από νοήματα και αλήθειες.

Επιτρέψτε μου να σταθώ σε κάποια σημεία που με άγγιξαν περισσότερο.

Ξετυλίγοντας το νήμα της ζωής του, ο Τηλέμαχος έρχεται αντιμέτωπος με την πρώτη μεγάλη απώλεια, το θάνατο του πατέρα του. Βασανίζεται από εφιάλτες. Η μητέρα του τον στηρίζει λέγοντάς του πως κανείς δεν πεθαίνει όσο ζει στη μνήμη μας. Καθένας μας εκπέμπει το δικό του φως. Αυτό φωτίζει τα σκοτάδια της θλίψης και μας προστατεύει στο προσωπικό μας ταξίδι. Κλείνεται στον εαυτό του. Στο σχολείο απομονώνεται, αυτοπεριθωριοποιείται. Κατορθώνει όμως, τελικά, να ανοιχτεί στους συμμαθητές του και να μοιραστεί τον πόνο του μαζί τους, δυο χρόνια μετά. Άθλος! Νιώθει πως λυτρώνεται και εξηγεί πολύ όμορφα: «Ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι, όπως η χαρά πολλαπλασιάζεται, έτσι και η θλίψη, όταν την εκφράσεις, τότε κι αυτή μοιράζεται, γίνεται πιο ελαφριά αντέχεται καλύτερα». Πόσο μεγάλη αλήθεια... Έτσι γνώρισε και τη Διώνη που έμελε να γίνει σύντροφος της ζωής του!

Ένα άλλο βασικό σημείο του βιβλίου, είναι η ανάγκη του ήρωα για συμμάχους. Λέει: «Ίσως τελικά, το να ρισκάρει κάποιος τη ζωή του να μην έχει να κάνει τόσο με το φόβο ή όχι του κινδύνου, αλλά με το τι συμμάχους έχει», και κάπου αλλού: «Οτιδήποτε έχω πραγματικά πετύχει μέχρι τώρα στη ζωή μου, το έχω πετύχει εξαιτίας των καλών μου συμμάχων. Οι σύμμαχοι είναι για μένα όχι μόνο βοηθοί και φίλοι, αλλά και πνευματικοί οδηγοί, ένα είδος μάλλον πνευματικών συγγενών». Η ανάγκη της συντροφικότητας, της αλληλεγγύης, πιο επίκαιρες από ποτέ στη σημερινή κοινωνία. Άλλωστε και ο Ομηρικός Τηλέμαχος έψαχνε συμμάχους στην προσπάθειά του να βρει τον πατέρα του.

Η δεύτερη σημαντική απώλεια της ζωής του ήταν ο χαμός του παππού του Ίωνα. Εκείνος τον μύησε στο θαυμαστό κόσμο της μαγείας, ήταν ταχυδακτυλουργός και παραμυθάς! Έδιναν παραστάσεις μαζί. Εκείνος του έδωσε μια εναλλακτική πρόταση σχετικά με την έννοια του θανάτου: «Είμαστε σκόνη, αστρική σκόνη, όπως αυτά τ' αστέρια που βλέπεις εκεί πάνω. Κι όταν φεύγουμε, εκεί πάνω πάμε».

Είναι ένα βιβλίο γεμάτο αγάπη, μου είπε ο Χρήστος σε μια σύντομη συνομιλία μας χθες το βράδυ! Πράγματι, μιλά για τους μεγάλους έρωτες της ζωής του στα παιδικά και στα εφηβικά του χρόνια. Στέκεται ως ενήλικας πια, κυρίως στην Ιφιγένεια και εκεί έρχεται αντιμέτωπος με μια ακόμα μεγάλη απώλεια της ζωής του. Αυτή της αγέννητης κόρης τους. Η Ιφιγένεια απέβαλε. Μετά χώρισαν. Ο πόνος του Τηλέμαχου ήταν τόσο βαθύς που δεν του επέτρεπε να αποχαιρετήσει εκείνη την απώλεια. Χρειάστηκε να περάσει ένας χρόνος για να βρει τη δύναμη μετά από έντονες εσωτερικές διεργασίες, να το κάνει και να λυτρωθεί, καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως η αγάπη, όπως λέει, δεν αποχαιρετίζεται ποτέ, μα πάντα καλωσορίζεται! Άθλος!

Νιώθω την ανάγκη να σταθώ σε κάτι ακόμα που, προσωπικά, με άγγιξε ιδιαίτερα. Πρόκειται για τη συνάντηση του επτάχρονου τότε Τηλέμαχου με την επίσης επτάχρονη Κλειώ, κόρη φίλων της μητέρας του, στο κτήμα του παππού του, τον Ριγανόκαμπο. Η Κλειώ είχε διαγνωστεί με αυτισμό. Ο παππούς Ίων είχε ένα γαϊδαράκo, τον Ευκλείδη. Η Κλειώ τον καβάλησε και αφού έκανε μια μικρή βόλτα, κατέβηκε, χάιδεψε τη μουσούδα του ζώου και το έκανε να ξαπλώσει στο χορτάρι. Ξάπλωσε κι εκείνη και ακούμπησε το κεφαλάκι της στην κοιλιά του. Κάλεσε και τον Τηλέμαχο να κάνει το ίδιο. Έμειναν έτσι τα δυο παιδιά, να κοιτάζονται για ώρα πολύ στα μάτια και τότε άρχισαν να επικοινωνούν τηλεπαθητικά, χωρίς να μιλούν. Φιλήθηκαν και αυτό το φιλί έμεινε στην ψυχή του μικρού για μια ζωή. Η εμπειρία του αυτή φαντάζει εξωπραγματική! Είναι γνωστό πως τα άλογα, κυρίως, βοηθούν στη θεραπεία των παιδιών με κάποιες ιδιαίτερες ικανότητες. Ο αυτισμός, ακόμα και σήμερα, αποτελεί ταμπού. Είναι πηγή φόβου και απελπισίας για τους γονείς. Ο συγγραφέας θέτει πολύ σωστά το ζήτημα σε λογικές βάσεις: « ...τα παιδιά με αυτισμό, ενώ μερικές φορές με τη συμπεριφορά τους μοιάζουν σαν εξωγήινοι, απ’ την άλλη μεριά έχουν μια ιδιαίτερη ευφυΐα, που συχνά αγγίζει και τα όρια της ιδιοφυίας». Ήθελα απλά, να ακουστεί δυνατά!

Φυσικά, δεν θα μπορούσε ο συγγραφέας να μην αναφερθεί στη μόνιμη τα τελευταία 50 χρόνια κοινωνική μάστιγα, στα ναρκωτικά. Άλλωστε, ο Τηλέμαχος εργαζόταν ως ψυχολόγος σε μία θεραπευτική κοινότητα όπου γνώρισε την Ιφιγένεια και τον Έκτορα, οι οποίοι στη συνέχεια τον κάλεσαν στο χώρο όπου θα έστηναν τη δική τους κοινότητα. Στο τροχόσπιτό τους έγινε η έκρηξη που αποτέλεσε την αφορμή για να αρχίσει να ξετυλίγεται ο μίτος! Και σ’ αυτήν την περίπτωση η ζωή νικά! Η αισιοδοξία είναι διάχυτη, γιατί η Ιφιγένεια και ο Έκτορας ήταν πρώην τοξικομανείς, οι οποίοι επιτέλεσαν τον άθλο τους. Βγήκαν νικητές στον αγώνα τους για να κερδίσουν τη ζωή τους, ξεφεύγοντας από την εξάρτηση! Αξίζει να αναφερθώ σε μια διαπίστωση που κάνει ο Τηλέμαχος σχετικά με τη ζωή: «Κατανόησα πως η διάρκεια, εντέλει, της ζωής ενός ανθρώπου δεν έχει να κάνει με το πόσα χρόνια έχει ζήσει, αλλά με την αίσθηση που ο ίδιος έχει σε σχέση με το πως έχει ζήσει. Η διάρκεια ζωής μας είναι κάτι που υπολογίζεται απ’ την ποιότητα και όχι απ’ την ποσότητα».

Εντυπωσιακή είναι η πίστη του συγγραφέα στους ανθρώπους, η αγάπη του γι αυτούς. Μιλάει για τα «κρυσταλλένια» παιδιά, παιδιά δηλαδή που γεννήθηκαν για να ασχοληθούν με το καλό των συνανθρώπων τους. Διαθέτουν αυξημένο βαθμό συναισθηματικής ευφυΐας και αντίληψης της ζωής. Ο συγγραφέας πιστεύει σε ένα καλύτερο μέλλον, μέσω των παιδιών. Κάτι που είναι ιδιαιτέρως παρήγορο! Σε αυτά τα παιδιά μάλιστα, δηλώνει πως αφιερώνει το βιβλίο του.

Το «Εφτά μικροί θάνατοι, εφτά μικροί άθλοι», είναι ένα κατά βάση και κατ’ ουσίαν αισιόδοξο βιβλίο. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα. Θα νιώσετε να ζεσταίνει η αγάπη, η ελπίδα και η αισιοδοξία την καρδιά σας. Είναι επίσης, παρήγορο το ότι ο αγώνας του ήρωα δικαιώνεται. Δεν πάει χαμένος. Το τέλος θα σας εκπλήξει ευχάριστα! Η ζωή είναι ένας συνεχής αγώνας! Με τη βοήθεια όμως, συμμάχων-φίλων όλα μπορεί να τα καταφέρει κανείς! Όπως τραγουδούσαν και οι Beatles, τα θρυλικά σκαθάρια: «with a little help from my friends!»

O Τηλέμαχος έκανε πάντα μια ευχή. Μ’ αυτή την ευχή θα κλείσω κι εγώ και αυτή την ευχή θα φροντίσω να κρατήσω στη μνήμη μου: «Όσο μεγαλώνουμε, τόσο περισσότερο ν’ απολαμβάνουμε το παιχνίδι της γεμάτης αναπάντεχα και εκπλήξεις ζωής μας. Και αντί να το απολαμβάνουμε μόνοι μας, καλύτερα ας το απολαμβάνουμε μαζί, όπως τότε μικρά παιδιά...»

Μίνα Ταβουλάρη, αρχαιολόγος
(Από την παρουσίαση του βιβλίου στη Ζάκυνθο, 20.3.2016)