Τὰ Πινάκια
Μὲ ἐννέα πίνακες τοῦ ποιητῆ Γιώργη Παυλόπουλου
Κωνσταντίνος Ηλιόπουλος
Επιμέλεια έκδοσης:
Ανδρονίκη Π. Χρυσάφη
Πάτρα: Εκδόσεις «Πικραμένος», 2006
48σ.· 23x30εκ.
ISBN 978-960-6628-10-8
Βιβλιοδεσία/Εξώφυλλο: Μαλακό, κουβερτούρα από ρυζόχαρτο





Δεν θα μιλήσω για το λογοτεχνικό έργο των Ηλιόπουλου, Παυλόπουλου και Καχτίτση, πού φρονώ ότι είναι αντικείμενο μιας άλλης συζήτησης και μελέτης. Σκοπός της έκδοσης αυτής, επίσης, δεν υπήρξε μόνο η παρουσίαση τής νέας ποιητικής συλλογής του Ντίνου Ηλιόπουλου, όπως συνέβη έναν ακριβώς χρόνο πριν, όταν δημοσιεύτηκε από τον Γ. Πικραμένο η ποιητική συλλογή του Οὕτη Ἐκείνη . H φετινή έκδοση, όπως και η δική μου αναφορά, έχουν έναν επιπλέον στόχο. Να τονίσουν τη λεπτή γραμμή πού διαπερνά τις σχέσεις των τριών αυτών ανδρών για εξήντα πέντε χρόνια και τούς συνδέει αενάως μεταξύ τους: τούς ζώντες Ηλιόπουλο και Παυλόπουλο και τον τεθνεώτα Καχτίτση.

Οι Ντ. Ηλιόπουλος, Γ. Παυλόπουλος και Ν. Καχτίτσης γεννήθηκαν στην Ηλεία, μέσα σε τρία συνεχόμενα χρόνια (από το 1924 έως το 1926). Η φιλία τους ξεκίνησε στον Πύργο και εδραιώθηκε στην Πάτρα, στα χρόνια τής γερμανικής κατοχής. Το 1943, οι Καχτίτσης και Ηλιόπουλος με άλλους συμμαθητές τους —ανάμεσα στους οποίους είναι η M. Μανωλάκου, ό Σπ. Στεφανόπουλος και ό B. Μπαζός— εξέδωσαν το βραχύβιο χειρόγραφο λογοτεχνικό περιοδικό Μέλισσα, στο προλογικό σημείωμα τού πρώτου τεύχους τού οποίου, αναφέρει ό Ν. Καχτίτσης: «Δέκα παιδιά αποφασίσαμε να ενώσουμε τις μικρές πνευματικές μας δυνάμεις, για να εκπληρώσουμε έναν υψηλό πνευματικό σκοπό». Στη Μέλισσα συνεργάστηκε και ό Γ. Παυλόπουλος. Ακολουθεί, την ίδια περίοδο στην Πάτρα από την ίδια ομάδα εφήβων, το περιοδικό Νέος Ρυθμός, τυπωμένο αυτή τη φορά στο τυπογραφείο τού Κούκουρα. Στα χρόνια τής κατοχής επίσης, οι Ηλιόπουλος και Παυλόπουλος, μέσα από τούς κόλπους τής λογοτεχνικής ομάδας Πυργιώτικος Παρνασσός τής Ηλείας —τής οποίας υπήρξαν μέλη, ενώ ό Ντ. Ηλιόπουλος διετέλεσε ό πρώτος της πρόεδρος— εξέδωσαν το λογοτεχνικό περιοδικό Οδυσσέας, πού τυπωνόταν στο τυπογραφείο τής Μητρόπολης Πύργου, επί Επισκόπου Αντωνίου.

Μετά την Απελευθέρωση και για έναν χρόνο, το 1946-7, έζησαν οι τρεις τους στην Αθήνα, στο σπίτι τού, φοιτητή τής Ιατρικής τότε, Ντ. Ηλιόπουλου στην περιοχή Ζωγράφου. Το 1956, και αφού έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, ό Ντ. Ηλιόπουλος έφυγε για τις ΗΠΑ, προκειμένου να κάνει ειδικότητα, και ό Ν. Καχτίτσης αναχώρησε για το Μόντρεαλ τού Καναδά. Ό Καχτίτσης παρέμεινε στον Καναδά μέχρι τον Μάιο τού 1970 όποτε, χτυπημένος από οξεία λευχαιμία, επέστρεψε για να καταλήξει στην πόλη του. Δέχτηκε ολιγοήμερη νοσηλεία στο Δημοτικό Νοσοκομείο Πατρών από τον έτερο παιδικό τους φίλο, συμμαθητή και συμφοιτητή τού Ντ. Ηλιόπουλου, ιατρό Άρη Ντόντη, και πέθανε στις 25 Μαΐου 1970. Κατά τη βραχύχρονη νοσηλεία του στο νοσοκομείο τής Πάτρας τον επισκέφτηκαν ό Γ. Παυλόπουλος και ό Ντ. Ηλιόπουλος, πού ήρθε ειδικά από την Αμερική για να αποχαιρετήσει τον φίλο του.

Η φιλία και η συνομιλία των τριών Ηλείων συνεχίζεται ζωντανή και γόνιμη έως και σήμερα. Από το πρώτο ποίημα τής γνωστής συλλογής τού Ν. Καχτίτση Τρωτό Σημείο το έτος 1949, πού αναφέρεται στη σχέση πού είχε με τον Ντ. Ηλιόπουλο από το 1942, μέχρι το τελευταίο ποίημα τού Ντ. Ηλιόπουλου στην παρούσα συλλογή —το καλοκαίρι τού 2006— πού αφιερώνεται στον Ν. Καχτίτση, η επικοινωνία τους υπήρξε αδιάλειπτη. Όπως μού εμπιστεύτηκε ό Ντ. Ηλιόπουλος «... δεν υπάρχει μέρα, από το 1970 έως και σήμερα, πού να μην μιλήσω με τον Νίκο».

Με τον ποιητή Γιώργη Παυλόπουλο, η βαθύτερη επικοινωνία τους και η πνευματική τους συγγένεια διαγράφεται με σαφή τρόπο μέσα στις σελίδες αυτού τού βιβλίου. Τα ζωγραφικά έργα τού Γ. Παυλόπουλου δημιουργήθηκαν το χρονικό διάστημα 1970-1994, ενώ τα ποιήματα τού Ντ. Ηλιόπουλου γράφτηκαν τούς καλοκαιρινούς μήνες τού 2006. Η συνομιλία τους, όμως, είναι εντυπωσιακή. Αν και τα ποιήματα τού Ντ. Ηλιόπουλου δεν γράφτηκαν με αφορμή (συνειδητά τουλάχιστον) τα ζωγραφικά έργα τού Γ. Παυλόπουλου, τα χρώματα, οι σκιές, οι στάσεις και τα συναισθήματα των έργων εκφράζονται και περιγράφονται με τον λόγο των ποιημάτων.

Η ποιητική αυτή συλλογή ξεφεύγει από τα συνηθισμένα. Έρχεται να δηλώσει και να περιγράψει την επικοινωνία τριών ανθρώπων πού ξεκίνησε στην Πάτρα στα χρόνια τής γερμανικής κατοχής και, αφού διήλθε πάνω από μισό αιώνα και πέρασε από τρεις ηπείρους, συνεχίζεται, γόνιμη και αποδοτική, μέχρι σήμερα.

Ανδρονίκη Χρυσάφη
Ιστορικός - Αρχαιολόγος, M.Sc.



Ευχαριστώ θερμά τον Ντίνο Ηλιόπουλο για τις ατέρμονες συζητήσεις μας και την εμπιστοσύνη που μου έδειξε.